Behangen onder een schuin dak zonder scheve banen

Op een rechte muur vergeeft behang veel. Je zet je lood uit, je hangt je eerste baan, en de rest volgt vanzelf. Onder een schuin dak werkt dat niet, want er is geen enkele lijn die verticaal is en er is ook geen enkele hoek die haaks is. Wie daar zijn gewone werkwijze op loslaat, ziet na drie banen dat het dessin scheef wegloopt naar de nok, en dan is er geen redden meer aan.

Het goede nieuws is dat het niet moeilijker is, alleen anders. Je hebt één andere referentielijn nodig en een volgorde die uitgaat van het dakraam in plaats van van de hoek. Hieronder staat wat je haalt en hoe je te werk gaat.

Wat je in huis haalt

• Vliesbehang, niet papierbehang. Bij vliesbehang smeer je de wand in plaats van de baan, en dat scheelt onder een schuinte enorm omdat je geen natte, zware, doorweekte baan boven je hoofd hoeft te manoeuvreren. Verkrijgbaar bij Praxis, Gamma, Karwei en Hornbach, en bij de gespecialiseerde behangwinkels online.
• Behanglijm die geschikt is voor vliesbehang, bijvoorbeeld van Perfax of Metylan. Let op de verpakking, de lijm voor papierbehang is dunner en houdt hier niet.
• Een lijmbak met een vachtroller van 18 cm en een klein kwastje voor de hoeken.
• Een behangborstel of een kunststof aandrukspatel. Op een schuinte werkt een spatel prettiger, omdat je meer kracht kunt zetten zonder van de trap te vallen.
• Een afbreekmes met reservemesjes en een stalen behangliniaal van minstens 60 cm. Reken op één mesjepunt per twee sneden, want een stomp mesje scheurt vliesbehang.
• Rolmaat, potlood, en een lange rechte lat of een slaglijn.
• Voorstrijkmiddel voor een zuigende ondergrond, plus vulmiddel voor gaatjes.
• Een stabiele trap of een kamersteiger, en een emmer met een schone spons.

Reken voor een gemiddelde zolderkamer op honderd tot tweehonderd euro aan behang plus ongeveer dertig euro aan lijm en hulpmateriaal. Koop één rol meer dan je berekening zegt: onder een schuin dak is het snijverlies fors, zeker rond dakramen.

Zo pak je het aan

1. Haal het oude behang er volledig af en maak de ondergrond vlak. Restjes en losse randen komen onder een schuinte altijd terug, want de zwaartekracht trekt eraan. Hoe je oud behang zonder schade van de wand krijgt, staat in de tips voor het verwijderen van behang.
2. Strijk zuigende delen voor. Gipsplaat en oude stucwerk zuigen de lijm weg voordat je de baan erop hebt. Eén laag voorstrijk, minimaal vier uur laten drogen.
3. Meet langs de nok en verdeel de banen. Meet de volle lengte van de nok en deel die door de baanbreedte. Zorg dat er geen strookje van minder dan tien centimeter overblijft op een zichtbare plek, en verschuif de indeling desnoods een halve baan. Zit er een dakraam in, begin dan naast het raam en werk naar twee kanten, zodat het dessin rond het raam klopt.
4. Zet je referentielijn haaks op de nok uit. Dit is de kern van het hele klusje. Meet vanaf de nok op twee plekken dezelfde afstand naar beneden, bijvoorbeeld bij het begin en het einde van de eerste baan, en verbind die punten met een lange lat of een slaglijn. Die lijn loopt recht van de nok naar de goot en is jouw verticaal. Een waterpas is hier waardeloos, want er is niets waterpas.
5. Smeer de wand in, één baanbreedte plus vijf centimeter. Rol gelijkmatig en werk de randen bij met het kwastje. Smeer nooit twee banen vooruit, want lijm die op een schuinte staat te wachten begint te vellen.
6. Hang de baan van de nok naar beneden. Doe dit met z’n tweeën. Eén persoon houdt de baan bij de nok tegen de lat, de ander laat hem gecontroleerd zakken. Laat aan de bovenkant twee centimeter over voor de snede.
7. Druk aan vanuit het midden naar de randen. Van boven naar beneden en dan naar buiten toe. Lucht die je aan de zijkant laat zitten trekt onder een schuinte later een blaas, omdat de baan langzaam meegeeft met zijn eigen gewicht.
8. Snijd bij de nok en bij het knieschot. Kras de vouw eerst scherp aan met de spatel, leg dan de stalen liniaal in de vouw en snijd in één doorlopende beweging. Nieuw mesje, altijd.
9. Stuit de volgende baan, overlap nooit. Schuif de nieuwe baan strak tegen de vorige aan, controleer over de volle lengte en rol de naad pas na tien minuten na. Op een schuinte valt een overlapping direct op door het strijklicht dat door het dakraam komt.
10. Werk het dakraam als laatste af. Behang eroverheen, snijd de hoeken diagonaal in tot precies in het kozijnhoekje, vouw de flappen om en snijd ze langs de liniaal weg.

De keuze van het dessin doet het halve werk

Hier zou ik het meest op letten, en het is de beslissing die je thuis maakt en niet op de trap. Een strak streepbehang op een schuin dak is vragen om problemen: elke afwijking van een millimeter per baan is na vijf banen zichtbaar, en de schuine lijn van de nok maakt de streep optisch scheef, ook als hij het niet is. Datzelfde geldt voor grote geometrische patronen met een lange rapport. Een klein, onregelmatig of organisch dessin verbergt de onvermijdelijke afwijkingen en maakt een lage zolderkamer bovendien rustiger.

Ik zie op zolders steeds vaker dat mensen alleen de schuine vlakken behangen en de knieschotten en de rechte kopgevel in de kleur van de achtergrond van het behang schilderen. Dat werkt beter dan alles behangen, want de kamer krijgt daardoor één doorlopend dak in plaats van vier verschillende vlakken die elkaar tegenspreken. Het scheelt bovendien de helft van het materiaal, en juist bij zolderkamers loopt dat snel op. Wie zijn behang online uitzoekt, vindt in het stuk over waar je op let bij online behang kopen waarom monsters aanvragen hier geen overbodige stap is: onder een dakraam ziet een kleur er anders uit dan in de winkel.

De algemene handelingen (lijmen, aandrukken, naden rollen) verlopen verder net als op een rechte muur, en wie die nog wil doornemen vindt ze in de basisuitleg over behangen. Het enige dat je onder een schuin dak echt anders doet, is je referentielijn haaks op de nok zetten in plaats van loodrecht op de vloer, en met z’n tweeën werken. Wie die twee dingen aanhoudt, houdt er een zolder aan over waar het dessin klopt, en niemand die binnenkomt ziet nog dat het lastig was.